Jak obliczyć pojemność zbiornika ppoż? Wzór, przykłady, kategorie zagrożenia

Projektowanie systemu ochrony przeciwpożarowej wymaga precyzyjnego wyliczenia wymaganej pojemności zbiornika ppoż jeszcze przed wyborem konkretnego modelu.

Zaniżona pojemność uniemożliwia odbiór budynku przez straż pożarną i naraża inwestora na cofnięcie pozwolenia na użytkowanie.

Zbiornik ppoż o prawidłowo wyliczonej pojemności gwarantuje ciągłość zasilania instalacji gaśniczych przez wymagany czas działania - od 60 do 120 minut, zależnie od normy i klasy ryzyka.

Wzór na pojemność zbiornika ppoż

Podstawowy wzór stosowany w projektowaniu instalacji przeciwpożarowych:

Pojemność zbiornika [m³] = Przepływ wody [l/s] × Czas działania [s] ÷ 1000

Lub w zapisie praktycznym:

Pojemność [m³] = Przepływ [l/min] × Czas [min] ÷ 1000

Przykład obliczenia pojemności zbiornika ppoż

Dane projektowe:

• Wymagany przepływ: 20 l/s (1200 l/min)

• Czas zasilania: 120 minut (wg PN-B 02857 dla instalacji hydrantowej)

Obliczenie: 1200 l/min × 120 min = 144 000 l = 144 m³

W praktyce projektant dobiera zbiornik o pojemności 150 m³ lub 200 m³ - ze względu na konieczność uwzględnienia pojemności martwej, tj. wody pozostającej poniżej króćca ssawnego pompy.

Zgodnie z PN-B 02857 pojemność zbiornika należy zwiększyć o co najmniej 2,5% ponad wartość obliczeniową.

Od czego zależy wymagana pojemność zbiornika ppoż?

Projektant musi uwzględnić cztery zmienne:

1. Kategoria zagrożenia pożarowego obiektu

Norma PN-EN 12845 wyróżnia trzy klasy ryzyka:

• LH (Light Hazard) - biura, szkoły, hotele → czas zasilania: 60 min

• OH (Ordinary Hazard) - sklepy, magazyny lekkie, warsztaty → czas zasilania: 90 min

• HH (High Hazard) - zakłady przemysłowe, magazyny wysokiego składowania → czas zasilania: 90–120 min

2. Typ instalacji gaśniczej

3. Dostępność wody z sieci wodociągowej

Jeżeli ciśnienie i wydajność sieci wodociągowej jest wystarczające, projektant może pomniejszyć wymaganą pojemność zbiornika o część pokrywaną z sieci - pod warunkiem udokumentowania tej wydajności przez gestora sieci.

4. Norma projektowa

Pojemność zbiornika ppoż oblicza się wg normy wskazanej przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń ppoż:

• PN-EN 12845 - instalacje tryskaczowe

• PN-B 02857 - zaopatrzenie w wodę do zewnętrznego gaszenia pożarów

• NFPA 22 - zbiorniki na wodę dla celów ppoż. (standard USA/FM)

• VdS CEA 4001 - europejski standard ubezpieczeniowy dla tryskaczy

Minimalna pojemność zbiornika ppoż - przepisy polskie

Rozporządzenie MSWiA z 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków (Dz. U. 2010 nr 109 poz. 719) oraz PN-B 02857 definiują minimalne wartości:

• 50 m³ - absolutne minimum pojemności zbiornika przeciwpożarowego (§ 4 PN-B 02857)

• 100 m³ i 200 m³ - typowe pojemności dla budynków użyteczności publicznej

• powyżej 300 m³ - obiekty produkcyjne i magazynowe o wysokim obciążeniu ogniowym

Zbiornik o pojemności powyżej 150 m³ wymaga co najmniej dwóch przewodów ssawnych o średnicy nominalnej ≥ 100 mm.

Dla zbiornika z jednym przewodem ssawnym minimalna średnica wynosi 150 mm, a maksymalna długość przewodu ssawnego - 10 m.

Czas napełniania zbiornika ppoż - wymagania

Zbiornik zasilany z sieci wodociągowej musi zostać napełniony:

• do 100% pojemności w czasie ≤ 48 h - dla zbiorników o pojemności do 100 m³

• do 50% pojemności w czasie ≤ 48 h - dla zbiorników o pojemności powyżej 100 m³

• zbiorniki zasilane z innych źródeł: pełne napełnienie w czasie ≤ 72 h

Przykład doboru średnicy przewodu zasilającego

Zbiornik 250 m³, zasilany z wodociągu, wymagane napełnienie 50% w 48 h:

• Wymagany przepływ: 125 m³ ÷ 48 h = 2,6 m³/h (0,72 l/s)

• Rura PEHD SDR17 DN50 przy prędkości 1 m/s → 1,45 l/s → warunek spełniony

Najczęściej stosowane pojemności zbiorników ppoż

Na podstawie projektów realizowanych przez JR Tech, najczęściej zamawiane pojemności to:

Zbiorniki stalowe JR Tech produkowane są w zakresie pojemności od 10 m³ do 1500 m³ w technologii spawanej oraz skręcanej, z możliwością dostawy jako zbiorniki naziemne lub podziemne.

Pojemność zbiornika ppoż a głębokość robocza

Minimalna głębokość robocza zbiornika (odległość od lustra wody do dna w miejscu poboru) wynosi 0,5 m - wymaganie to gwarantuje swobodny pobór przez motopompy i układy ssawne bez ryzyka zassania mułu lub powietrza.

W praktyce zbiorniki stalowe JR Tech projektowane są z głębokością roboczą 1,5–4,0 m, co przy zoptymalizowanym obrysie działki pozwala osiągnąć pojemność od 100 do 500 m³ bez nadmiernego zajęcia terenu.

Jak obliczyć pojemność zbiornika ppoż krok po kroku?

1. Ustal klasę ryzyka pożarowego obiektu (LH / OH / HH) na podstawie PN-EN 12845 lub opinii rzeczoznawcy

2. Określ wymaganą wydajność instalacji - dla hydrantów wewnętrznych 1–2,5 l/s, dla tryskaczy OH1 od 375 l/min

3. Wybierz normę projektową - uzgodnij z rzeczoznawcą ds. ppoż (PN-EN 12845, PN-B 02857, NFPA, VdS)

4. Zastosuj wzór: Pojemność = Przepływ [l/s] × Czas działania [s] ÷ 1000

5. Dodaj pojemność martwą (+2,5% minimum)

6. Sprawdź wymagania czasu napełniania i dobierz średnicę przyłącza zasilającego

7. Dobierz najbliższy standard pojemnościowy - 50 / 100 / 150 / 200 / 300 / 500 m³

Oblicz wymaganą pojemność zbiornika ppoż online

JR Tech udostępnia kalkulator online doboru zbiornika ppoż, który automatycznie uwzględnia klasę ryzyka pożarowego, normę projektową i wymagany czas zasilania.

Po wypełnieniu formularza nasz zespół przygotowuje bezpłatną wycenę zbiornika.

Skorzystaj z kalkulatora i wyceń zbiornik ppoż

Artykuł opracowany przez zespół techniczny JR Tech na podstawie: PN-EN 12845, PN-B 02857, NFPA 22, VdS CEA 4001 oraz Rozporządzenia MSWiA z 7 czerwca 2010 r.